लोक अचानक एखाद्या व्यक्तीशी बोलणं का बंद करतात?

लोक बोलणं का बंद करतात

एखादी व्यक्ती तुमच्याशी रोज बोलत असेल, अचानक तिचे replies कमी झाले आणि काही दिवसांनी पूर्णपणे बंद झाले, तर त्याचा अर्थ “तुमचीच चूक आहे” असा सरळ काढता येत नाही. अशा बदलामागे interest कमी होणं, relationship संपवण्याची इच्छा, conflict टाळणं, communication चा overload, personal परिस्थिती किंवा समोरच्या व्यक्तीला थेट नकार देणं कठीण जाणं अशी अनेक कारणं असू … Read more

आपण एखाद्या व्यक्तीला पहिल्याच भेटीत Judge का करतो?

पहिल्याच भेटीत एखाद्या व्यक्तीला Judge करण्यामागचं First Impression Psychology दाखवणारी प्रतिमा

पहिल्याच भेटीत Judge का करतो याचं एक interesting उत्तर असं आहे की तुमचा मेंदू समोरच्या व्यक्तीची पूर्ण माहिती मिळेपर्यंत थांबत नाही. चेहरा, आवाज, body language, बोलण्याची पद्धत, कपडे, expression आणि त्या क्षणाचं behaviour, या सगळ्या छोट्या संकेतांमधून मेंदू काही सेकंदांत एक प्राथमिक impression तयार करतो. त्यानंतर तुम्हाला त्या व्यक्तीबद्दल “ही trustworthy वाटते”, “हा confident आहे”, … Read more

आपण वेगवेगळ्या लोकांसोबत वेगळं का वागतो? Psychology काय सांगतं?

वेगवेगळ्या लोकांसोबत माणूस वेगळं का वागतो हे दाखवणारे मानसशास्त्रीय चित्र

कधी मित्रांसोबत बसल्यावर आपण इतके मोकळे होतो की वेळ कसा जातो हेच कळत नाही. भरपूर गप्पा, मस्करी, टोमणे, कधी कुणाची खिल्ली तर कधी स्वतःचीच मजा आपण काहीही फार विचार न करता बोलत असतो. पण त्याच माणसाला एखाद्या नवीन व्यक्तीसमोर बसवलं तर बोलण्याची पद्धत अचानक बदलते. शब्द जपून वापरले जातात, शरीराची ठेवण बदलते आणि समोरच्याला आपल्याबद्दल … Read more

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: शिक्षणापासून संविधानापर्यंतचा एका जिद्दी माणसाचा जीवनप्रवास

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा ऐतिहासिक फोटो आणि त्यांच्या जीवनप्रवासाची झलक

एखाद्या मुलाला लहानपणी शाळेत बसायलाही नीट जागा मिळत नाही, पाणी प्यायचं असेल तर दुसऱ्याची वाट पाहावी लागते, आणि त्याच मुलाने पुढे जाऊन जगातील नामांकित विद्यापीठांमध्ये शिक्षण घ्यावं, अर्थशास्त्र आणि कायद्याचा सखोल अभ्यास करावा, सामाजिक प्रश्नांवर देशभर बोलावं आणि स्वतंत्र भारताच्या संविधानाच्या निर्मितीत महत्त्वाची भूमिका बजावावी- ही गोष्ट ऐकायला आजही एखाद्या चित्रपटासारखी वाटते. पण डॉ. बाबासाहेब … Read more

काही लोकांना शांत राहणं का आवडतं? शांत स्वभावामागचं मानसशास्त्र

काही लोकांना शांत राहणं का आवडतं हे दाखवणारे मानसशास्त्रीय चित्र

गर्दीत सगळे जण बोलत असताना एखादा माणूस शांत बसलेला दिसतो. कुणी त्याला प्रश्न विचारला तर तो उत्तर देतो, पण स्वतःहून प्रत्येक चर्चेत उडी घेत नाही. मित्रांचा ग्रुप बाहेर फिरायला गेला असताना कुणाला सतत गप्पा मारायच्या असतात, तर कुणाला थोडं बाजूला बसून चहा प्यायचा असतो. दिवसभर कॉलेज, काम किंवा लोकांच्या संपर्कात राहिल्यानंतर काही लोकांना घरी आल्यावर … Read more

झोप लागताना आवाज किंवा विचित्र अनुभव का येतात? मेंदूत त्या वेळी नेमकं काय घडतं?

झोप लागताना आवाज ऐकू येण्याचा hypnagogic experience दर्शवणारे वास्तववादी दृश्य

रात्री मोबाईल बाजूला ठेवला, खोली शांत केली आणि डोळे मिटले की काही मिनिटांत आपण हळूहळू झोपेच्या दिशेने जातो. पण याच काळात कधी अचानक कुणीतरी आपलं नाव घेतल्यासारखं वाटतं, दार वाजल्यासारखा आवाज ऐकू येतो, फोन वाजल्यासारखं जाणवतं किंवा कुणीतरी अगदी जवळ उभं असल्याची जाणीव होते. कधी आवाज इतका स्पष्ट असतो की आपण लगेच डोळे उघडून आजूबाजूला … Read more

आपल्याला कोणीतरी पाहत असल्यासारखं का वाटतं? यामागे विज्ञान आहे का?

कोणीतरी आपल्याकडे पाहत असल्याची भावना आणि gaze perception

कधी असं झालंय का? तुम्ही रस्त्याने चालत असता. अचानक मनात येतं- “कोणी तरी माझ्याकडे बघतंय.” तुम्ही मागे वळून पाहता… आणि खरंच कुणीतरी तुमच्याकडे बघत असतो. अशावेळी एक प्रश्न पडतो: आपल्याला खरंच समोरची व्यक्ती आपल्याकडे पाहतेय हे कसं कळलं? काही लोक याला intuition म्हणतात. काहींना यात काही mysterious connection वाटतो. पण science मध्ये याचा एक खूप … Read more

Sleep Paralysis म्हणजे काय? झोपेत शरीर हलत का नाही?

Sleep Paralysis मध्ये जागे असूनही शरीर हलत नसल्याचा अनुभव

समजा रात्री अचानक तुमची झोप उघडते. तुमचे डोळे उघडलेत. खोली दिसतेय. तुम्हाला पूर्णपणे जाणवतंय की तुम्ही bed वर पडलेले आहात. पण एक problem आहे- तुमचा हात हलत नाही. तुम्ही उठायचा प्रयत्न करता. काहीच होत नाही. आवाज काढायचा प्रयत्न करता. तोही निघत नाही. आणि याच वेळी काही लोकांना खोलीत कुणीतरी असल्यासारखं, shadow दिसल्यासारखं किंवा छातीवर वजन … Read more

मृत्यूच्या जवळ गेल्यावर काय अनुभव येतात? Near-Death Experience मागचं Science

मृत्यूच्या जवळ गेल्यावर काय अनुभव येतात

काही लोक cardiac arrest, गंभीर अपघात किंवा जीवाला धोका निर्माण करणाऱ्या परिस्थितीतून वाचल्यानंतर एक विचित्र अनुभव सांगतात- त्यांना स्वतःचं शरीर बाहेरून पाहिल्यासारखं वाटतं, अंधारातून प्रकाशाकडे जात असल्यासारखं जाणवतं किंवा अचानक खूप शांत वाटतं. या प्रकारच्या अनुभवाला Near-Death Experience (NDE) म्हणतात. पण मृत्यूच्या जवळ गेल्यावर काय अनुभव येतात? आणि या अनुभवांचा संबंध खरंच मृत्यूशी आहे की … Read more

Déjà Vu: रहस्यमय अनुभव की मेंदूची एक प्रक्रिया?

Déjà Vu चा विचित्र आणि परिचित वाटणारा अनुभव

कधी कधी आपण एखाद्या ठिकाणी पहिल्यांदाच जातो, पण अचानक मनात एक विचित्र भावना येते- “हे सगळं मी आधी अनुभवलंय.” समोरचं दृश्य नवीन असतं, तरी ते ओळखीचं वाटतं. हाच Déjà Vu चा अनुभव. Déjà Vu हा फक्त “आधी पाहिलंय” असा साधा अनुभव नाही. त्यात एक विचित्र विरोधाभास असतो: परिस्थिती नवीन आहे हे आपल्याला माहीत असतं, पण … Read more