काही क्षण आपल्या मेंदूत कायमचे का लक्षात राहतात? Memory काय सांगते?

काही क्षण आपल्या मेंदूत कायमचे का लक्षात राहतात हे दाखवणारी Memory आणि Emotional Memory ची प्रतिमा

आपला मेंदू CCTV camera सारखा काम करत नाही. दिवसभरात आपण हजारो गोष्टी पाहतो, ऐकतो, बोलतो आणि अनुभवतो; पण त्यातले काही क्षण वर्षानुवर्षे अगदी स्पष्ट आठवतात, तर बाकीचं काय झालं हे काही दिवसांनीही आठवत नाही. एखादं गाणं ऐकलं की जुना प्रसंग अचानक डोळ्यासमोर उभा राहतो, एखाद्या व्यक्तीचं नाव ऐकलं की अनेक वर्षांपूर्वीची भेट आठवते, किंवा आयुष्यातला … Read more

कधी कधी न घडलेल्या गोष्टी घडल्यासारख्या का आठवतात? False Memory मागचं Science

न घडलेली गोष्ट घडल्यासारखी आठवण्यामागील False Memory चे विज्ञान

कधी असं झालंय का की एखादी जुनी गोष्ट तुम्हाला अगदी ठामपणे आठवते? कुठे बसला होतात, कोण काय बोललं होतं, तिथे कोण होतं. सगळं जणू डोळ्यासमोर दिसतं. पण नंतर घरातल्या कुणाशी बोलताना कळतं की “अरे, असं काही घडलंच नव्हतं!” सुरुवातीला आपल्याला समोरचा माणूसच चुकीचा बोलतोय असं वाटतं. कारण ती आठवण आपल्या डोक्यात इतकी खरी असते की … Read more

Déjà Vu म्हणजे काय? आपल्याला एखादी घटना आधी घडल्यासारखी का वाटते?

Déjà Vu म्हणजे काय हे दाखवणारी Brain आणि Memory ची वैज्ञानिक प्रतिमा

कधी कधी आपण एखाद्या अगदी नवीन ठिकाणी जातो. तिथे माणसं नवीन असतात, रस्ता नवीन असतो, आजूबाजूचं वातावरणही पहिल्यांदाच पाहत असतो. पण अचानक डोक्यात एक विचित्र जाणीव येते. “अरे… हे सगळं मी आधी पाहिलंय.” आपण आठवण्याचा प्रयत्न करतो, पण नेमकं कधी पाहिलं, कुठे पाहिलं किंवा कोणासोबत पाहिलं हे आठवत नाही. काही सेकंदांनी तो अनुभव निघूनही जातो. … Read more

झोप लागताना आवाज किंवा विचित्र अनुभव का येतात? मेंदूत त्या वेळी नेमकं काय घडतं?

झोप लागताना आवाज ऐकू येण्याचा hypnagogic experience दर्शवणारे वास्तववादी दृश्य

रात्री मोबाईल बाजूला ठेवला, खोली शांत केली आणि डोळे मिटले की काही मिनिटांत आपण हळूहळू झोपेच्या दिशेने जातो. पण याच काळात कधी अचानक कुणीतरी आपलं नाव घेतल्यासारखं वाटतं, दार वाजल्यासारखा आवाज ऐकू येतो, फोन वाजल्यासारखं जाणवतं किंवा कुणीतरी अगदी जवळ उभं असल्याची जाणीव होते. कधी आवाज इतका स्पष्ट असतो की आपण लगेच डोळे उघडून आजूबाजूला … Read more