कधी जेवण झालं, पाणी प्यायलं किंवा मित्रांसोबत हसता-हसता अचानक एक आवाज आला “हिक!” सुरुवातीला एकदाच झालेली उचकी फारशी जाणवत नाही. पण त्यानंतर पुन्हा “हिक… हिक…” सुरू झालं की काही क्षणांतच सगळं लक्ष त्याच्याकडे जातं. गंमत म्हणजे उचकी आपण मुद्दाम आणत नाही, थांबवण्याचा निर्णयही शरीर आपल्याला विचारून घेत नाही. ती अचानक सुरू होते आणि काही वेळाने … Read more
एखाद्या शांत ठिकाणी बसलेलो असताना अचानक नाकात गुदगुल्या झाल्यासारखं होतं, आपण एक दीर्घ श्वास घेतो आणि पुढच्याच क्षणी मोठा “आछीं!” असा आवाज होतो. कधी धुळीमुळे, कधी सर्दीमुळे, तर कधी कोणतंही स्पष्ट कारण नसतानाही शिंकणे सुरू होतं. आपल्याला ही गोष्ट इतकी रोजची वाटते की तिच्यामागे काही विशेष विज्ञान असेल असंही वाटत नाही. पण खरं तर एका … Read more
कधी एखाद्या नवीन ठिकाणी गेल्यावर अचानक मनात येतं का – “अरे, हे सगळं मी आधी कुठेतरी पाहिलंय!” समोरची जागा नवीन असते, माणसं नवीन असतात, प्रसंगही पहिल्यांदाच घडत असतो; तरीही काही क्षणांसाठी सगळं ओळखीचं वाटतं. यालाच Déjà Vu (आधी पाहिल्यासारखी जाणवणारी भावना) म्हणतात. गंमत म्हणजे काही लोकांना त्या क्षणी फक्त जागा ओळखीची वाटत नाही, तर “आता … Read more
कधी तुम्ही एखाद्या नवीन ठिकाणी पहिल्यांदा जाता. समोर रस्ता असतो, बाजूला एखादं दुकान, कुणीतरी तुमच्याशी बोलत असतं… आणि अचानक डोक्यात एक विचित्र विचार चमकतो. “अरे थांब… हे तर मी आधी अनुभवलंय!” जागा नवीन असते, माणसं नवीन असतात, प्रसंगही पहिल्यांदाच घडत असतो; तरी मन मात्र काही क्षणांसाठी हट्टाने सांगतं, “नाही रे, हे आधी झालंय.” पण लगेच … Read more
कधी अभ्यास करताना, ऑफिसमध्ये बसताना किंवा एखादा कंटाळवाणा video पाहताना अचानक जांभई येते. कधी दुसऱ्या व्यक्तीला जांभई देताना पाहिलं तरी आपल्यालाही जांभई येते. मग प्रश्न पडतो- आपल्याला जांभई का येते? सोपं उत्तर म्हणजे जांभई ही फक्त झोप किंवा कंटाळा दाखवणारी reaction नाही. ती मेंदू, शरीराची alertness, तापमान आणि social behaviour यांच्याशी संबंधित असलेली एक complex … Read more
समजा तुम्ही रात्री अचानक एखादा मोठा आवाज ऐकला. काही कळायच्या आत तुमचं हृदय जोरात धडधडायला लागतं, श्वास थोडा वेगाने चालतो आणि शरीरात एकदम alertness जाणवते. कधी एखाद्या व्यक्तीसमोर बोलायचं असतं, interview असतो किंवा अचानक एखादी भीतीदायक परिस्थिती समोर येते, तेव्हाही असंच होतं. पण आपण घाबरलो की हृदयाची धडधड का वाढते? यामागे शरीराची एक अतिशय वेगवान … Read more
थंडी वाजली, अंगावर शहारे आले. एखादं गाणं ऐकताना अचानक अंगावर काटा आला. एखादा emotional moment पाहिला किंवा काहीतरी धक्कादायक अनुभवलं आणि हातावरचे केस उभे राहिले. आपण याला सहज म्हणतो- “अंगावर शहारे आले.” पण प्रश्न असा आहे की, आपल्या अंगावर शहारे नेमके का येतात? याला Science मध्ये Goosebumps किंवा Piloerection म्हणतात. ही शरीराची एक involuntary reaction … Read more
कधी रात्री झोपायला गेल्यावर डोळे मिटतात, शरीर relax होतं आणि अचानक हात-पायाला जोराचा झटका बसतो? काही वेळा असंही वाटतं की आपण उंचावरून खाली पडत आहोत आणि त्याच क्षणी शरीर दचकून जागं होतं. हा अनुभव इतका अचानक होतो की क्षणभर आपल्यालाच प्रश्न पडतो- झोप लागत असताना शरीर अचानक दचकतं का? याला Hypnic Jerk किंवा Sleep Start … Read more