समुद्राच्या निळ्याशार पाण्यात भारताच्या रामेश्वरमपासून श्रीलंकेच्या मन्नार बेटापर्यंत पसरलेली उथळ बेटं, वाळूचे पट्टे आणि चुनखडीच्या रचना आजही कृत्रिम उपग्रहातून (satellite) स्पष्ट दिसतात. या रचनेला भारतात रामसेतू म्हटलं जातं, तर आधुनिक भौगोलिक नकाशांमध्ये तीच रचना ॲडम्स ब्रिज (Adam’s Bridge) म्हणून ओळखली जाते. दूरून पाहिलं तर समुद्राच्या मध्ये कुणीतरी एक रस्ता आखल्यासारखी ती रेषा दिसते. म्हणूनच हजारो … Read more
गुजरातच्या पश्चिम किनाऱ्यावर समुद्राकडे पाहत उभं राहिल्यावर आजची द्वारका एक धार्मिक शहर म्हणून दिसते. द्वारकाधीश मंदिर, गोमती घाट, समुद्र आणि बेट द्वारकेकडे जाणारा परिसर पाहताना मात्र एक वेगळाच प्रश्न मनात येतो श्रीकृष्णाची द्वारका समुद्राखाली खरंच सापडली आहे का? कारण हजारो वर्षांपासून सांगितल्या जाणाऱ्या कथांमध्ये श्रीकृष्णाची नगरी समुद्राने गिळल्याचा उल्लेख येतो आणि आधुनिक काळात त्याच गुजरातच्या … Read more
तिबेटच्या एका निर्जन पठारावर जवळपास 6,638 मीटर उंच एक पर्वत उभा आहे. त्याचा आकार इतका वेगळा आहे की दूरून पाहिल्यावर तो आजूबाजूच्या पर्वतरांगांपासून वेगळा काढून ठेवलेल्या एखाद्या प्रचंड दगडी शिखरासारखा दिसतो. पण आश्चर्याची गोष्ट त्याची उंची नाही. जगात याच्यापेक्षा कितीतरी उंच पर्वत माणसाने चढले आहेत. तरीही कैलास पर्वताच्या शिखरावर आजपर्यंत कोणत्याही मानवाची नोंद झालेली नाही. … Read more
Princes in the Tow 1483 मध्ये इंग्लंडच्या Tower of London मध्ये दोन राजपुत्र होते. एक 12 वर्षांचा Edward V आणि त्याचा 9 वर्षांचा धाकटा भाऊ Richard, Duke of York. काही काळानंतर ते दोघे अचानक दिसेनासे झाले. सगळ्यात धक्कादायक गोष्ट म्हणजे- त्यांचं पुढे नेमकं काय झालं, याचा निश्चित पुरावा आजही आपल्याकडे नाही. पण या रहस्यात एक … Read more
पेरूच्या एका अतिशय कोरड्या वाळवंटी प्रदेशात जमिनीवरून पाहिलं तर काही साध्या रेषा दिसतात. पण वरून पाहिलं की त्या रेषा अचानक hummingbird, spider, monkey आणि इतर आकृत्यांमध्ये बदलतात. हजारो वर्षांपूर्वी, कोणाकडे आधुनिक मशीन नव्हती. तरीही इतक्या मोठ्या आकृत्या जमिनीवर तयार करण्यात आल्या. मग प्रश्न असा नाही की त्या अस्तित्वात कशा आहेत. खरा प्रश्न आहे- त्या बनवण्याची … Read more
समुद्राखाली गडप झालेलं एक विशाल बेट. अत्यंत श्रीमंत आणि शक्तिशाली civilisation. भव्य शहरं. आणि एका भयंकर दिवसात झालेला विनाश. ही कथा ऐकल्यावर Atlantis खरं असावं असं वाटणं स्वाभाविक आहे. पण इथे एक धक्कादायक गोष्ट आहे- Atlantis च्या अस्तित्वाचा आजपर्यंत कोणताही निर्णायक archaeological पुरावा सापडलेला नाही. मग ही पूर्णपणे काल्पनिक कथा आहे का? उत्तर थोडं अधिक … Read more
कल्पना करा- आजपासून जवळपास 2,000 वर्षांपूर्वी, जेव्हा आधुनिक computers तर सोडाच, mechanical clocks सुद्धा अस्तित्वात नव्हत्या, तेव्हा काही लोकांनी Bronze gears, wheels आणि dials वापरून आकाशातील हालचालींचं गणित करणारे एक यंत्र तयार केलं. हे काल्पनिक यंत्र नाही. याचं नाव आहे अँटिकिथेरा यंत्र (Antikythera Mechanism). हे 1900–1901 मध्ये ग्रीक बेट Antikythera जवळ समुद्रात सापडलेल्या एका प्राचीन … Read more
कल्पना करा- हजारो वर्षांपूर्वी एका शहरात जगभरातून पुस्तके आणि ज्ञान जमा केले जात आहे. गणित, खगोलशास्त्र, इतिहास, साहित्य, तत्त्वज्ञान अशा अनेक विषयांवरील ग्रंथ एका ठिकाणी आणले जात आहेत. हे ठिकाण म्हणजे Library of Alexandria. पण या प्रसिद्ध ग्रंथालयाचं पुढे नेमकं काय झालं?लोकप्रिय कथा सांगते की इ.स. पूर्व ४८ मध्ये Julius Caesar मुळे लागलेल्या आगीत Library … Read more
वैष्णोदेवी, सप्तशृंगी, चामुंडेश्वरी, जिवदानी देवी… भारतातील अनेक प्रसिद्ध देवीस्थाने डोंगर, टेकड्या किंवा गुहांच्या आसपास दिसतात. त्यामुळे एक प्रश्न सहज पडतो – देवीची मंदिरे एवढ्या उंच ठिकाणीच का असतात? याचं एकच उत्तर नाही. यामागे श्रद्धा, प्राचीन धार्मिक परंपरा आणि त्या काळातील नैसर्गिक भूभाग यांचा संबंध दिसतो. डोंगरावरच मंदिर बांधण्यामागे काय कारण आहे? प्राचीन भारतात डोंगर, गुहा, … Read more
इतिहासात काही प्रश्न असे आहेत ज्यांची उत्तरं काळाच्या ओघात हरवून गेली. एखादं पुस्तक आपल्या समोर आहे, पण त्यात काय लिहिलंय हे कळत नाही.एखादं संपूर्ण गाव एका रात्रीत रिकामं होतं, पण लोक नेमके कुठे गेले याचा ठोस पुरावा नाही.एका खुनीने संपूर्ण शहराला हादरवलं, पण त्याची खरी ओळख आजही निश्चित झालेली नाही. आणि सर्वात विचित्र गोष्ट? या … Read more