रात्री मोबाईल बाजूला ठेवला, खोली शांत केली आणि डोळे मिटले की काही मिनिटांत आपण हळूहळू झोपेच्या दिशेने जातो. पण याच काळात कधी अचानक कुणीतरी आपलं नाव घेतल्यासारखं वाटतं, दार वाजल्यासारखा आवाज ऐकू येतो, फोन वाजल्यासारखं जाणवतं किंवा कुणीतरी अगदी जवळ उभं असल्याची जाणीव होते. कधी आवाज इतका स्पष्ट असतो की आपण लगेच डोळे उघडून आजूबाजूला … Read more
कधी असं झालंय का? तुम्ही रस्त्याने चालत असता. अचानक मनात येतं- “कोणी तरी माझ्याकडे बघतंय.” तुम्ही मागे वळून पाहता… आणि खरंच कुणीतरी तुमच्याकडे बघत असतो. अशावेळी एक प्रश्न पडतो: आपल्याला खरंच समोरची व्यक्ती आपल्याकडे पाहतेय हे कसं कळलं? काही लोक याला intuition म्हणतात. काहींना यात काही mysterious connection वाटतो. पण science मध्ये याचा एक खूप … Read more
समजा रात्री अचानक तुमची झोप उघडते. तुमचे डोळे उघडलेत. खोली दिसतेय. तुम्हाला पूर्णपणे जाणवतंय की तुम्ही bed वर पडलेले आहात. पण एक problem आहे- तुमचा हात हलत नाही. तुम्ही उठायचा प्रयत्न करता. काहीच होत नाही. आवाज काढायचा प्रयत्न करता. तोही निघत नाही. आणि याच वेळी काही लोकांना खोलीत कुणीतरी असल्यासारखं, shadow दिसल्यासारखं किंवा छातीवर वजन … Read more
काही लोक cardiac arrest, गंभीर अपघात किंवा जीवाला धोका निर्माण करणाऱ्या परिस्थितीतून वाचल्यानंतर एक विचित्र अनुभव सांगतात- त्यांना स्वतःचं शरीर बाहेरून पाहिल्यासारखं वाटतं, अंधारातून प्रकाशाकडे जात असल्यासारखं जाणवतं किंवा अचानक खूप शांत वाटतं. या प्रकारच्या अनुभवाला Near-Death Experience (NDE) म्हणतात. पण मृत्यूच्या जवळ गेल्यावर काय अनुभव येतात? आणि या अनुभवांचा संबंध खरंच मृत्यूशी आहे की … Read more
कधी कधी आपण एखाद्या ठिकाणी पहिल्यांदाच जातो, पण अचानक मनात एक विचित्र भावना येते- “हे सगळं मी आधी अनुभवलंय.” समोरचं दृश्य नवीन असतं, तरी ते ओळखीचं वाटतं. हाच Déjà Vu चा अनुभव. Déjà Vu हा फक्त “आधी पाहिलंय” असा साधा अनुभव नाही. त्यात एक विचित्र विरोधाभास असतो: परिस्थिती नवीन आहे हे आपल्याला माहीत असतं, पण … Read more
Princes in the Tow 1483 मध्ये इंग्लंडच्या Tower of London मध्ये दोन राजपुत्र होते. एक 12 वर्षांचा Edward V आणि त्याचा 9 वर्षांचा धाकटा भाऊ Richard, Duke of York. काही काळानंतर ते दोघे अचानक दिसेनासे झाले. सगळ्यात धक्कादायक गोष्ट म्हणजे- त्यांचं पुढे नेमकं काय झालं, याचा निश्चित पुरावा आजही आपल्याकडे नाही. पण या रहस्यात एक … Read more
पेरूच्या एका अतिशय कोरड्या वाळवंटी प्रदेशात जमिनीवरून पाहिलं तर काही साध्या रेषा दिसतात. पण वरून पाहिलं की त्या रेषा अचानक hummingbird, spider, monkey आणि इतर आकृत्यांमध्ये बदलतात. हजारो वर्षांपूर्वी, कोणाकडे आधुनिक मशीन नव्हती. तरीही इतक्या मोठ्या आकृत्या जमिनीवर तयार करण्यात आल्या. मग प्रश्न असा नाही की त्या अस्तित्वात कशा आहेत. खरा प्रश्न आहे- त्या बनवण्याची … Read more
समुद्राखाली गडप झालेलं एक विशाल बेट. अत्यंत श्रीमंत आणि शक्तिशाली civilisation. भव्य शहरं. आणि एका भयंकर दिवसात झालेला विनाश. ही कथा ऐकल्यावर Atlantis खरं असावं असं वाटणं स्वाभाविक आहे. पण इथे एक धक्कादायक गोष्ट आहे- Atlantis च्या अस्तित्वाचा आजपर्यंत कोणताही निर्णायक archaeological पुरावा सापडलेला नाही. मग ही पूर्णपणे काल्पनिक कथा आहे का? उत्तर थोडं अधिक … Read more
कल्पना करा- आजपासून जवळपास 2,000 वर्षांपूर्वी, जेव्हा आधुनिक computers तर सोडाच, mechanical clocks सुद्धा अस्तित्वात नव्हत्या, तेव्हा काही लोकांनी Bronze gears, wheels आणि dials वापरून आकाशातील हालचालींचं गणित करणारे एक यंत्र तयार केलं. हे काल्पनिक यंत्र नाही. याचं नाव आहे अँटिकिथेरा यंत्र (Antikythera Mechanism). हे 1900–1901 मध्ये ग्रीक बेट Antikythera जवळ समुद्रात सापडलेल्या एका प्राचीन … Read more
कल्पना करा- हजारो वर्षांपूर्वी एका शहरात जगभरातून पुस्तके आणि ज्ञान जमा केले जात आहे. गणित, खगोलशास्त्र, इतिहास, साहित्य, तत्त्वज्ञान अशा अनेक विषयांवरील ग्रंथ एका ठिकाणी आणले जात आहेत. हे ठिकाण म्हणजे Library of Alexandria. पण या प्रसिद्ध ग्रंथालयाचं पुढे नेमकं काय झालं?लोकप्रिय कथा सांगते की इ.स. पूर्व ४८ मध्ये Julius Caesar मुळे लागलेल्या आगीत Library … Read more