रात्री झोपलेलो असतो. अचानक डोळे उघडतात. खोली दिसत असते, आजूबाजूचा आवाजही ऐकू येतो… पण शरीर हलतच नाही. हात-पाय हलवायचा प्रयत्न केला तरी काहीच होत नाही. बोलायचा प्रयत्न केला तरी आवाज निघत नाही. काही लोकांना तर त्या क्षणी खोलीत कुणीतरी उभं असल्यासारखं दिसतं किंवा छातीवर कुणीतरी बसल्यासारखं जाणवतं. असा अनुभव आला तर पहिल्यांदा कोणालाही वाटू शकतं … Read more
रात्री झोपताना आपण alarm 6 वाजताचा लावतो आणि निवांत झोपतो. सकाळी अचानक डोळे उघडतात आणि फोन पाहिला तर 5:57 झालेले असतात. अजून alarm वाजायला तीन मिनिटे बाकी असतात. कधी कधी तर alarm वाजण्याच्या अगदी काही सेकंद आधीच जाग येते. अशावेळी आपल्याला खरंच प्रश्न पडतो- “माझ्या Brain ला alarm वाजणार आहे हे आधीच कसं कळलं?” हे … Read more
कधी कधी तुम्ही स्वप्नातून अचानक जागे होता आणि काही क्षणांसाठी मनात एकच प्रश्न येतो- “हे खरंच घडलं होतं की मी फक्त स्वप्न पाहिलं?” स्वप्नात तुम्ही एखाद्या व्यक्तीशी बोललेले असता, एखाद्या ओळखीच्या ठिकाणी फिरलेले असता किंवा एखादी अगदी साधी घटना अनुभवलेली असते. विशेष म्हणजे त्या क्षणी तुम्हाला ते स्वप्न आहे असं अजिबात वाटत नाही. तुम्ही त्यातल्या … Read more
कधी सकाळी अचानक डोळे उघडतात आणि मनात एकच विचार येतो- “अरे, आत्ताच काहीतरी स्वप्न पडलं होतं!” तुम्हाला त्या स्वप्नाची थोडीशी झलक आठवत असते. कोणीतरी तुमच्यासोबत होतं, एखादी जागा दिसली होती, काहीतरी विचित्र घडलं होतं… पण नेमकं काय घडलं होतं हे आठवायचा प्रयत्न केला की सगळं हळूहळू धूसर होत जातं. काही सेकंदांपूर्वी अगदी स्पष्ट वाटणारं स्वप्न … Read more
आपल्याला स्वप्नं पडतात हे सगळ्यांनाच माहीत आहे. पण झोपेत असताना Brain स्वतःच एक वेगळी दुनिया का तयार करतो? कधी आपण ओळखीच्या लोकांना पाहतो, कधी अशक्य गोष्टी घडताना दिसतात, तर कधी एखादं स्वप्न इतकं खरं वाटतं की जाग आल्यावर काही क्षण आपण गोंधळून जातो. खरं सांगायचं तर, Science कडे अजूनही “आपल्याला स्वप्नं नेमकी का पडतात?” याचं … Read more
कधी तुम्ही एखाद्या नवीन ठिकाणी पहिल्यांदा जाता. समोर रस्ता असतो, बाजूला एखादं दुकान, कुणीतरी तुमच्याशी बोलत असतं… आणि अचानक डोक्यात एक विचित्र विचार चमकतो. “अरे थांब… हे तर मी आधी अनुभवलंय!” जागा नवीन असते, माणसं नवीन असतात, प्रसंगही पहिल्यांदाच घडत असतो; तरी मन मात्र काही क्षणांसाठी हट्टाने सांगतं, “नाही रे, हे आधी झालंय.” पण लगेच … Read more
कधी अभ्यास करताना, ऑफिसमध्ये बसताना किंवा एखादा कंटाळवाणा video पाहताना अचानक जांभई येते. कधी दुसऱ्या व्यक्तीला जांभई देताना पाहिलं तरी आपल्यालाही जांभई येते. मग प्रश्न पडतो- आपल्याला जांभई का येते? सोपं उत्तर म्हणजे जांभई ही फक्त झोप किंवा कंटाळा दाखवणारी reaction नाही. ती मेंदू, शरीराची alertness, तापमान आणि social behaviour यांच्याशी संबंधित असलेली एक complex … Read more
समजा तुम्ही रात्री अचानक एखादा मोठा आवाज ऐकला. काही कळायच्या आत तुमचं हृदय जोरात धडधडायला लागतं, श्वास थोडा वेगाने चालतो आणि शरीरात एकदम alertness जाणवते. कधी एखाद्या व्यक्तीसमोर बोलायचं असतं, interview असतो किंवा अचानक एखादी भीतीदायक परिस्थिती समोर येते, तेव्हाही असंच होतं. पण आपण घाबरलो की हृदयाची धडधड का वाढते? यामागे शरीराची एक अतिशय वेगवान … Read more
थंडी वाजली, अंगावर शहारे आले. एखादं गाणं ऐकताना अचानक अंगावर काटा आला. एखादा emotional moment पाहिला किंवा काहीतरी धक्कादायक अनुभवलं आणि हातावरचे केस उभे राहिले. आपण याला सहज म्हणतो- “अंगावर शहारे आले.” पण प्रश्न असा आहे की, आपल्या अंगावर शहारे नेमके का येतात? याला Science मध्ये Goosebumps किंवा Piloerection म्हणतात. ही शरीराची एक involuntary reaction … Read more
कधी रात्री झोपायला गेल्यावर डोळे मिटतात, शरीर relax होतं आणि अचानक हात-पायाला जोराचा झटका बसतो? काही वेळा असंही वाटतं की आपण उंचावरून खाली पडत आहोत आणि त्याच क्षणी शरीर दचकून जागं होतं. हा अनुभव इतका अचानक होतो की क्षणभर आपल्यालाच प्रश्न पडतो- झोप लागत असताना शरीर अचानक दचकतं का? याला Hypnic Jerk किंवा Sleep Start … Read more