छोट्या मुंगीने वाचवलेलं जंगल | छोटं कामही मोठा बदल घडवू शकतं अशी बोधकथा

छोट्या मुंगीने जंगल वाचवल्याची मराठी बोधकथा

एका मोठ्या जंगलात हजारो प्राणी राहत होते. हरणं, ससे, माकडं, हत्ती, पक्षी आणि असंख्य छोटे जीव त्या जंगलाला आपलं घर मानत होते. जंगलाच्या मध्यभागी एक मोठं तळं होतं आणि त्या तळ्यामुळे सगळ्या प्राण्यांना पाणी मिळायचं. त्यामुळे त्या तळ्याची काळजी घेणं म्हणजे संपूर्ण जंगलाची काळजी घेणं होतं. त्याच जंगलात मिन्नी नावाची एक छोटी मुंगी राहत होती. … Read more

ज्या झाडाला स्वतःची सावली आवडत नव्हती | स्वतःची किंमत शिकवणारी बोधकथा

स्वतःची किंमत ओळखायला शिकवणारी झाडाची बोधकथा

एका मोठ्या जंगलाच्या कडेला एक उंच, हिरवंगार झाड होतं. त्याच्या फांद्या दूरपर्यंत पसरलेल्या होत्या आणि उन्हाळ्यात त्याच्या सावलीत अनेक प्राणी आराम करायचे. पक्षी त्यावर घरटी बांधायचे, खारी त्याच्या फांद्यांवर खेळायच्या आणि दुपारी प्रवासी त्याच्या खाली बसून थोडा वेळ विश्रांती घ्यायचे. पण त्या झाडाला स्वतःबद्दल मात्र समाधान नव्हतं. जंगलात त्याच्यापासून थोडं दूर एक आंब्याचं झाड होतं. … Read more

घड्याळ नसलेल्या गावातील मुलगा | वेळेची किंमत शिकवणारी सुंदर बोधकथा

घड्याळ नसलेल्या गावातील मुलाची वेळेची किंमत शिकवणारी बोधकथा

एका छोट्याशा गावात विहान नावाचा मुलगा राहत होता. गाव सुंदर होतं, आजूबाजूला हिरवीगार शेतं होती, सकाळी पक्ष्यांचा आवाज यायचा आणि संध्याकाळी सगळं गाव शांत व्हायचं. पण त्या गावात एक मजेशीर गोष्ट होती. गावात एकही घड्याळ नव्हतं. लोक सूर्य कुठे आहे, सावली किती मोठी झाली आहे आणि पक्षी कधी परततात यावरून वेळेचा अंदाज घ्यायचे. विहानला मात्र … Read more

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा संपूर्ण जीवनप्रवास: शिवनेरीपासून रायगडापर्यंतची कहाणी

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा संपूर्ण जीवनप्रवास

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास फक्त युद्धांचा इतिहास नाही. तो एका अशा काळाची कहाणी आहे, जेव्हा आजचा महाराष्ट्र एकसंध राज्य नव्हता. वेगवेगळ्या सत्तांमध्ये प्रदेश विभागलेला होता आणि अनेक स्थानिक घराणी या सत्तांच्या सेवेत होती. अशा परिस्थितीत एका तरुणाने आपल्या आजूबाजूचा प्रदेश, किल्ले, माणसं आणि उपलब्ध राजकीय परिस्थिती समजून घेत हळूहळू स्वतःचं राज्य उभं करण्याचा प्रयत्न सुरू … Read more

आपल्याला उचकी का लागते? उचकी अचानक सुरू होऊन थांबते कशी?

उचकी का लागते हे समजावणारे डायाफ्राम आणि श्वसन reflex चे realistic वैज्ञानिक दृश्य

कधी जेवण झालं, पाणी प्यायलं किंवा मित्रांसोबत हसता-हसता अचानक एक आवाज आला “हिक!” सुरुवातीला एकदाच झालेली उचकी फारशी जाणवत नाही. पण त्यानंतर पुन्हा “हिक… हिक…” सुरू झालं की काही क्षणांतच सगळं लक्ष त्याच्याकडे जातं. गंमत म्हणजे उचकी आपण मुद्दाम आणत नाही, थांबवण्याचा निर्णयही शरीर आपल्याला विचारून घेत नाही. ती अचानक सुरू होते आणि काही वेळाने … Read more

रामसेतू खरंच श्रीरामाने बांधला होता का? पुराणकथा, इतिहास आणि विज्ञान काय सांगतात?

रामसेतू आणि ॲडम्स ब्रिजचे उपग्रहातून दिसणारे विहंगम दृश्य इतिहास आणि विज्ञान

समुद्राच्या निळ्याशार पाण्यात भारताच्या रामेश्वरमपासून श्रीलंकेच्या मन्नार बेटापर्यंत पसरलेली उथळ बेटं, वाळूचे पट्टे आणि चुनखडीच्या रचना आजही कृत्रिम उपग्रहातून (satellite) स्पष्ट दिसतात. या रचनेला भारतात रामसेतू म्हटलं जातं, तर आधुनिक भौगोलिक नकाशांमध्ये तीच रचना ॲडम्स ब्रिज (Adam’s Bridge) म्हणून ओळखली जाते. दूरून पाहिलं तर समुद्राच्या मध्ये कुणीतरी एक रस्ता आखल्यासारखी ती रेषा दिसते. म्हणूनच हजारो … Read more

एखादं संगीत ऐकताना अचानक अंगावर रोमांच का येतात? Music आपल्याला इतकं भावनिक का करतं?

संगीतामुळे अंगावर रोमांच

कधी एखादं गाणं ऐकताना अचानक अंगावर काटा येतो, हातावरचे केस उभे राहतात आणि काही सेकंदांसाठी अक्षरशः शरीरातून एक वेगळीच लहर गेल्यासारखं वाटतं. विशेष म्हणजे त्या वेळी थंडी वाजत नसते आणि भीतीही वाटत नसते. तरीही संगीतामुळे अंगावर रोमांच येतात. काही वेळा तर एखादा आवाज, गाण्यातला एक खास भाग किंवा अचानक येणारी beat ऐकताच डोळ्यांत पाणी येतं. … Read more

Bermuda Triangle मध्ये खरंच जहाजं आणि विमानं गायब होतात का? या रहस्यामागचं सत्य काय?

Bermuda Triangle मध्ये जहाज आणि विमान गायब होण्याचे रहस्य दाखवणारा नकाशा, Flight 19, USS Cyclops आणि समुद्री वादळ

समुद्राच्या नकाशावर तीन ठिपके जोडले, की एक मोठा त्रिकोण तयार होतो Florida, Bermuda आणि Puerto Rico. या भागाला जग Bermuda Triangle म्हणून ओळखतं. पण या नावामागे फक्त समुद्राचा एक भाग नाही, तर गायब झालेली जहाजं, परत न आलेली विमानं, अचानक बंद झालेले रेडिओ संदेश आणि वर्षानुवर्षं न सुटलेली प्रकरणं जोडली गेली आहेत. त्यामुळे प्रश्न आजही … Read more

आपण एखाद्या खोलीत गेल्यावर तिथे कशासाठी आलो होतो हे अचानक का विसरतो?

खोलीत गेल्यावर आपण का विसरतो हे दाखवणारे Doorway Effect आणि मेंदूतील memory updating चे दृश्य

“मी इथे कशासाठी आलो होतो?” हा प्रश्न स्वतःलाच विचारण्याचा प्रसंग बहुतेकांना कधी ना कधी येतो. विशेषतः एका खोलीतून दुसऱ्या खोलीत गेल्यावर अचानक डोकं रिकामं झाल्यासारखं वाटतं आणि काही सेकंदांपूर्वी काय करायचं होतं हेच आठवत नाही. थोडा वेळ तिथेच उभं राहिल्यावर कधी कधी तेच काम पुन्हा आठवतं. मग प्रश्न पडतो खोलीत गेल्यावर आपण का विसरतो? खरंच … Read more

लोक खोटं का बोलतात? खोटं बोलण्यामागची खरी कारणं कोणती?

खोटं बोलणं: लोक खोटं का बोलतात यामागील भीती, फायदा, image आणि prosocial lying दर्शवणारे मानसशास्त्रीय दृश्य

“मी ठीक आहे”, “मी ते काम केलंय”, “मला काही माहिती नाही”, “तुझं काम छान झालंय” यापैकी काही वाक्यं आपण स्वतःही कधी ना कधी बोललेली असतात. त्यामुळे खोटं बोलणं ही फक्त काही “वाईट” लोकांची सवय आहे असं म्हणणं फार सोपं, पण अपूर्ण आहे. माणूस कधी स्वतःला वाचवण्यासाठी, कधी शिक्षा टाळण्यासाठी, कधी स्वतःची चांगली image टिकवण्यासाठी, तर … Read more