एका मोठ्या जंगलाच्या कडेला एक उंच, हिरवंगार झाड होतं. त्याच्या फांद्या दूरपर्यंत पसरलेल्या होत्या आणि उन्हाळ्यात त्याच्या सावलीत अनेक प्राणी आराम करायचे. पक्षी त्यावर घरटी बांधायचे, खारी त्याच्या फांद्यांवर खेळायच्या आणि दुपारी प्रवासी त्याच्या खाली बसून थोडा वेळ विश्रांती घ्यायचे.
पण त्या झाडाला स्वतःबद्दल मात्र समाधान नव्हतं.
जंगलात त्याच्यापासून थोडं दूर एक आंब्याचं झाड होतं. त्याला गोड आंबे लागायचे. बाजूला गुलमोहराचं झाड होतं, जे फुलांनी लालभडक दिसायचं. थोड्या अंतरावर नारळाचं झाड उंच आकाशाला भिडल्यासारखं दिसायचं. हे सगळं पाहून त्या झाडाला वाटायचं, “माझ्यात विशेष काय आहे?”
एके दिवशी त्याने आंब्याच्या झाडाकडे पाहून विचारलं, “तुला बघ किती सुंदर फळं येतात. सगळे तुझ्याकडे येतात. माझ्याकडे काय आहे?”
आंब्याचं झाड हसून म्हणालं, “तुझ्याकडे सावली आहे.”
“सावली?” ते झाड नाराज झालं. “त्याला कोण किंमत देतं? लोकांना फळं हवी असतात, फुलं हवी असतात. माझ्याकडे ना फळं, ना सुंदर फुलं.”
त्या दिवसापासून झाड स्वतःच्या फांद्यांकडे दुःखी नजरेने पाहू लागलं.
काही दिवसांनी उन्हाळा खूप वाढला. जंगलातील पाण्याची ठिकाणं आटू लागली. दुपारचं ऊन एवढं कडक होतं की प्राणीही बाहेर पडायला घाबरू लागले. तेव्हा जंगलातील सगळे प्राणी त्या मोठ्या झाडाच्या सावलीत येऊ लागले.
एक ससा सकाळपासून तिथे बसला होता. एक हरीण आपल्या पिल्लासोबत झाडाखाली उभं होतं. काही पक्षी फांद्यांवर बसले होते. दूरवरून आलेला एक वृद्ध माणूसही झाडाखाली बसून पाण्याची बाटली काढत होता.
झाड हे सगळं पाहत होतं. त्याला पहिल्यांदाच जाणवलं की ज्याला आपण “काहीच नाही” समजत होतो, त्याच गोष्टीमुळे इतक्या जीवांना आराम मिळतोय.
पण त्याच वेळी जंगलात एक मोठं वादळ आलं. वारा जोरात सुटला. अनेक लहान झाडांच्या फांद्या तुटल्या. काही झाडं वाकली. पक्ष्यांची घरटी खाली पडली.
मोठ्या झाडाने आपल्या फांद्या शक्य तितक्या पसरवल्या आणि त्याखालील छोट्या प्राण्यांना वाऱ्यापासून संरक्षण दिलं. त्याच्या जाड खोडामागे अनेक प्राणी लपून बसले.
वादळ संपल्यानंतर जंगल शांत झालं.
एका छोट्या पक्ष्याने झाडाच्या फांदीवर बसून म्हटलं, “तू नसतास तर आम्ही कुठे लपलो असतो?”
एक ससा म्हणाला, “तुझी सावली नसती तर या उन्हात आम्ही कुठे बसलो असतो?”
झाड काहीच बोललं नाही. त्याच्या पानांमधून वारा हळूच वाहत होता.
काही दिवसांनी पुन्हा जंगल हिरवं झालं. आंब्याच्या झाडाला फळं आली, गुलमोहर फुलांनी भरून गेला आणि नारळाचं झाड नेहमीप्रमाणे आकाशाकडे उभं राहिलं. पण यावेळी त्या मोठ्या झाडाने त्यांच्याकडे पाहताना स्वतःची तुलना केली नाही.
त्याला समजलं होतं की प्रत्येक झाडाचं काम वेगळं असतं. कोणीतरी फळ देतं, कोणीतरी फुलं देतं, कोणीतरी लाकूड देतं आणि कोणीतरी सावली देतं. जंगल सुंदर होतं कारण प्रत्येक झाड सारखं नव्हतं.
त्या दिवसापासून जेव्हा एखादा छोटा प्राणी त्याच्या सावलीत येऊन बसायचा, तेव्हा झाडाला स्वतःच्या सावलीचा अभिमान वाटायचा. आणि कधी एखादं मूल त्याच्या खोडाला हात लावून म्हणायचं, “हे झाड किती मोठं आहे!” तेव्हा त्याच्या पानांची सळसळ जणू एकच गोष्ट सांगायची- “दुसऱ्यासारखं होण्यापेक्षा स्वतःमध्ये काय आहे ते ओळख.”
तात्पर्य
या कथेतून आपल्याला हे शिकता येतं की इतरांशी सतत तुलना केली तर आपल्याकडे असलेल्या चांगल्या गोष्टी दिसेनाशा होतात. एखाद्याला चांगले marks मिळतात, कोणाकडे पैसे असतात, कोण छान दिसतं किंवा कोणाला जास्त कौतुक मिळतं म्हणून आपण कमी होत नाही. प्रत्येक व्यक्तीची क्षमता आणि उपयोग वेगळा असतो. स्वतःची किंमत समजून घेणं म्हणजे इतरांपेक्षा मोठं होणं नाही; तर आपल्यात काय चांगलं आहे हे ओळखणं होय.
THE FACT BITES सोबत आणखी जाणून घ्या… सत्य शोधा, नवं शिका आणि दररोज जगाकडे बघण्याचा एक नवा दृष्टिकोन मिळवा!
हेही वाचा 👇
🕦घड्याळ नसलेल्या गावातील मुलगा | वेळेची किंमत शिकवणारी सुंदर बोधकथा