D.B. Cooper विमानातून पैसे घेऊन कुठे गायब झाला? 1971 पासून न सुटलेलं रहस्य

24 नोव्हेंबर 1971. अमेरिकेत Thanksgiving च्या आदल्या दिवशी एक सामान्य दिसणारा माणूस Portland विमानतळावर आला आणि त्याने Seattle ला जाणाऱ्या Northwest Orient Flight 305 चे एकतर्फी तिकीट घेतले. त्याने स्वतःचं नाव Dan Cooper सांगितलं, काळा सूट घातला होता आणि सुरुवातीला तो इतर प्रवाशांसारखाच शांत दिसत होता. पण विमान हवेत गेल्यानंतर त्याने एका flight attendant ला एक छोटीशी चिठ्ठी दिली आणि सांगितलं की त्याच्याकडे बॉम्ब आहे. काही वेळातच त्याने $200,000 रोख रक्कम आणि चार parachutes ची मागणी केली. काही तासांनंतर तो त्याच विमानाच्या मागच्या जिन्यातून अंधारात खाली उतरला आणि त्यानंतर जगाने त्याला पुन्हा कधीच पाहिलं नाही. त्यामुळे आजही तोच प्रश्न उभा राहतो: D.B. Cooper विमानातून पैसे घेऊन कुठे गायब झाला?

एका साध्या विमानप्रवासातून सुरू झालेलं रहस्य

Cooper ने Portland ते Seattle या छोट्या प्रवासासाठी रोख पैसे देऊन तिकीट घेतलं होतं. विमानात बसल्यानंतर त्याने bourbon आणि soda मागवलं आणि काही वेळ शांतपणे बसून राहिला. त्याने flight attendant Florence Schaffner ला दिलेल्या चिठ्ठीत बॉम्ब असल्याचं सांगितलं आणि नंतर briefcase उघडून wires, battery आणि लाल रंगाच्या वस्तू दाखवल्या. त्या वस्तू खरोखर स्फोटक होत्या की फक्त बनावट device होतं, याचं निश्चित उत्तर आजही उपलब्ध नाही; पण त्या क्षणी crew ने त्याचा धोका खरा मानला. त्याच्या मागण्या स्पष्ट होत्या $200,000, चार parachutes आणि पुढच्या प्रवासासाठी विमानाची व्यवस्था.

Seattle विमानतळावर विमान उतरल्यानंतर Cooper ला मागितलेली रक्कम आणि parachutes देण्यात आले. त्याबदल्यात त्याने विमानातील 36 प्रवाशांना खाली उतरू दिलं, पण काही crew members विमानातच ठेवले. त्यानंतर विमान पुन्हा उड्डाण करून Mexico City च्या दिशेने जावं, अशी त्याची मागणी होती. त्याने विमान कमी उंचीवर आणि कमी वेगाने उडवण्याच्या सूचना दिल्या, कारण त्याला विमानाच्या मागच्या stairs मधून बाहेर पडायचं होतं. त्याने विमानाची रचना आणि rear stairway कसा वापरायचा याबद्दल काही प्रमाणात माहिती असल्याचंही दिसत होतं.

मग त्या रात्री नेमकं काय झालं?

Seattle वरून विमान पुन्हा निघाल्यानंतर काही वेळाने ते Southwest Washington च्या परिसरातून जात होतं. बाहेर अंधार, पाऊस आणि अतिशय खराब हवामान होतं. विमान साधारण 10,000 फूट उंचीवर होतं आणि त्याच्या मागच्या बाजूचा stairway खाली करण्यात आला. काही वेळाने cockpit मध्ये असलेल्या crew ला विमानाच्या हालचालीत एक वेगळा बदल जाणवला; नंतर केलेल्या चाचण्यांमधून त्या हालचालीचा संबंध मागून वजन अचानक कमी होण्याशी जोडला गेला. त्यानंतर Cooper ला आवाज देण्यात आला, पण उत्तर आलं नाही. विमान Reno ला उतरलं तेव्हा passenger cabin मध्ये Cooper नव्हता फक्त त्याने मागे सोडलेले parachutes आणि इतर काही वस्तू होत्या.

याच क्षणापासून D.B. Cooper विमानातून पैसे घेऊन कुठे गायब झाला हा प्रश्न प्रत्यक्ष तपासाचा विषय बनला. विमानातून उडी मारताना त्याच्याकडे $200,000 ची ransom रक्कम होती. त्याने parachute वापरला होता, पण त्याने निवडलेला parachute सर्वोत्तम नियंत्रण देणारा नव्हता. त्याच्याकडे रात्रीच्या अंधारात, पावसात आणि जंगलाच्या परिसरात landing करण्याची मोठी जोखीम होती. म्हणूनच सुरुवातीपासूनच investigators समोर दोन शक्यता होत्या तो जमिनीवर उतरून पळून गेला असेल किंवा त्या उडीमध्ये त्याचा मृत्यू झाला असेल.

पहिला धक्का: $200,000 पैकी फक्त $5,800 सापडले

या रहस्याला सर्वात मोठा वळण जवळजवळ नऊ वर्षांनी मिळालं. फेब्रुवारी 1980 मध्ये आठ वर्षांचा Brian Ingram आपल्या कुटुंबासोबत Columbia River जवळच्या Tena Bar परिसरात होता. वाळू हलवत असताना त्याला जुन्या, खराब झालेल्या $20 च्या नोटांचे तीन bundles सापडले. नोटांवरील serial numbers तपासल्यानंतर त्या 1971 मध्ये Cooper ला दिलेल्या ransom पैशांमधील असल्याचं निश्चित झालं. एकूण रक्कम होती $5,800.

इथेच mystery आणखी खोल होते. जर Cooper त्या पैशांसह सुरक्षितपणे पळून गेला असेल, तर त्याच्या ransom मधील काही bundles Columbia River च्या किनाऱ्यावर कसे आले? आणि जर तो त्या भागातच मरण पावला असेल, तर त्याचा मृतदेह, parachute किंवा उरलेली $194,200 रक्कम कुठे गेली? FBI च्या मते या पैशांचा फक्त $5,800 भाग सापडला आणि उर्वरित ransom money आजपर्यंत recover झालेला नाही. त्यामुळे त्या नोटा Cooper च्या शेवटच्या प्रवासाबद्दल clue आहेत की फक्त योगायोगाने दुसऱ्या मार्गाने नदीकाठी पोहोचल्या, हा प्रश्न पूर्णपणे सुटलेला नाही.

मग Cooper ने पैसे घेऊन पळ काढला होता का?

हीच या केसची सर्वात मोठी गाठ आहे. $5,800 सापडल्यामुळे Cooper च्या मृत्यूची शक्यता काही investigators च्या मते वाढली. कारण त्याने रात्रीच्या खराब हवामानात, कमी तापमानात आणि जंगलाच्या परिसरात उडी घेतली होती. त्याचे कपडे आणि footwear अशा कठीण landing साठी आदर्श नव्हते. शिवाय त्याने वापरलेला parachute steering साठी फारसा अनुकूल नव्हता. FBI नेही आपल्या historical summary मध्ये ही शक्यता मांडली आहे की Cooper कदाचित त्या उडीनंतर जिवंत राहिला नसेल. पण हे सिद्ध झालेलं तथ्य नाही कारण त्याचा मृतदेह कधीच सापडला नाही.

दुसरी शक्यता मात्र अधिक रोमांचक आहे. Cooper सुरक्षितपणे जमिनीवर उतरला, त्याने parachute आणि काही सामान लपवलं, आणि नंतर कोणत्यातरी वाहनापर्यंत पोहोचून तिथून निघून गेला असावा, अशी theory अनेक वर्षांपासून मांडली गेली. काही suspects अचानक श्रीमंत झाल्याच्या storiesही investigators पर्यंत पोहोचल्या. पण D.B. Cooper विमानातून पैसे घेऊन कुठे गायब झाला याचं उत्तर देण्यासाठी त्या stories पुरेशा ठरल्या नाहीत. FBI ने 2016 मध्ये स्पष्ट केलं की अनेक leads तपासल्या गेल्या, पण कोणत्याही lead ने hijacker ची definitive identification केली नाही.

एक काळा tie आणि त्यावरचं DNA

Cooper विमानातून निघून गेला, पण तो पूर्णपणे पुराव्यांशिवाय गेला नव्हता. त्याने विमानात एक काळा clip-on tie मागे सोडला. हा tie investigators साठी महत्त्वाचा ठरला कारण त्यावरून biological material आणि नंतर DNA analysis करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. आधुनिक forensic technology वापरून investigators ना काही DNA information मिळाली, पण त्या DNA ला Cooper म्हणून निश्चित ओळखता आलं नाही. म्हणजे “DNA सापडलं = Cooper कोण होता हे समजलं” असं या केस मध्ये झालं नाही.

हा tie आजही या mystery मधल्या महत्त्वाच्या physical clues पैकी एक आहे. 2023 मध्ये अमेरिकेतील एका federal court case मध्येही Cooper च्या clip-on tie चा उल्लेख “key physical evidence” म्हणून करण्यात आला. मात्र त्या tie वर मिळालेल्या DNA evidence च्या मर्यादा लक्षात घेणं महत्त्वाचं आहे; त्यातून एखाद्या विशिष्ट suspect ला निश्चितपणे Cooper ठरवता आलेलं नाही. त्यामुळे D.B. Cooper विमानातून पैसे घेऊन कुठे गायब झाला या प्रश्नाचं उत्तर DNA नेही दिलेलं नाही.

“D.B. Cooper” हे नावसुद्धा खरं नव्हतं

या mystery मध्ये एक छोटा पण fascinating twist आहे. Cooper ने विमानाचं तिकीट Dan Cooper या नावाने घेतलं होतं. “D.B. Cooper” हे नाव त्याने स्वतः वापरल्याचा पुरावा नाही. 1971 मध्ये press reporting दरम्यान झालेल्या चुकीमुळे “D.B. Cooper” हे नाव प्रसिद्ध झालं आणि तेच पुढे या व्यक्तीची ओळख बनलं. FBI नेही नंतर स्पष्ट केलं की “D.B.” हा press error मधून आलेला उल्लेख होता.

यामुळे आज आपण ज्याला D.B. Cooper म्हणतो, त्याचं खरं नाव काय होतं हे देखील आपल्याला माहीत नाही. त्याने बनावट नाव वापरलं, पण त्यामागे त्याचा खरा identity trail काय होता, हे investigators ना कधीच निश्चित करता आलं नाही. एका व्यक्तीने काही तासांत विमान hijack केलं, ransom घेतला, parachute घेऊन अंधारात उडी मारली आणि नंतर त्याचं खरं नावही मागे सोडलं नाही यामुळेच ही केस इतकी वेगळी बनते.

हजारो suspects… पण एकही निश्चित उत्तर नाही

FBI ने या प्रकरणात मोठ्या प्रमाणावर तपास केला. NORJAK नावाने चाललेल्या तपासात शेकडो लोकांची चौकशी झाली आणि अनेक suspects तपासले गेले. FBI च्या historical account नुसार, तपासाच्या पहिल्या पाच वर्षांत 800 पेक्षा जास्त suspects विचारात घेण्यात आले होते. त्यापैकी अनेकांना evidence च्या आधारे बाजूला करण्यात आलं. Richard Floyd McCoy सारख्या व्यक्तीवरही संशय गेला, कारण त्याने नंतर एका वेगळ्या विमान hijacking मध्ये parachute वापरून पळण्याचा प्रयत्न केला होता; पण FBI ने त्याला Cooper म्हणून स्वीकारलं नाही.

याच ठिकाणी mystery आणि speculation यांच्यात फरक करणे महत्त्वाचे आहे. अनेक लोकांनी स्वतःला Cooper असल्याचा दावा केला किंवा काही researchers नी विशिष्ट suspects पुढे केले. पण एखाद्याची personality, अचानक आलेले पैसे किंवा “मी Cooper आहे” असा दावा हा पुरावा होत नाही. FBI च्या 2016 च्या official statement नुसार, कोणत्याही lead ने hijacker ची definitive identification केली नव्हती. त्यामुळे आज कोणत्याही एका suspect ला “हाच D.B. Cooper” म्हणणं पुराव्याच्या पलीकडे जाणं ठरेल.

FBI ने तपास थांबवला म्हणजे रहस्य सुटलं का?

नाही. 8 जुलै 2016 रोजी FBI ने D.B. Cooper प्रकरणासाठी वापरलेली सक्रिय तपास संसाधने इतर investigative priorities कडे वळवली. तब्बल 45 वर्षांच्या NORJAK investigation मध्ये credible leads, witnesses, forensic evidence आणि वेगवेगळ्या investigative techniques तपासण्यात आल्या होत्या. पण कोणत्याही पुराव्याने Cooper ची निश्चित ओळख पटली नाही. FBI ने हेही स्पष्ट केलं की parachute किंवा ransom money शी संबंधित ठोस physical evidence पुढे आल्यास ते स्वीकारलं जाईल.

म्हणजे FBI ने “Cooper मेला” किंवा “Cooper वाचला” असा अंतिम निकाल दिलेला नाही. त्याचं काय झालं हे अजूनही अज्ञात आहे. आज उपलब्ध पुरावे फक्त काही शक्यता दाखवतात. तो उडीमध्ये मरण पावला असावा, किंवा सुरक्षितपणे उतरून कुठेतरी निघून गेला असावा. पण या दोन्हीपैकी कोणतीही शक्यता सिद्ध करणारा निर्णायक पुरावा उपलब्ध नाही. म्हणूनच D.B. Cooper विमानातून पैसे घेऊन कुठे गायब झाला हा प्रश्न अजूनही उत्तराशिवाय आहे.

शेवटी खरं रहस्य काय आहे?

D.B. Cooper ची mystery फक्त “एका माणसाने विमानातून उडी मारली” एवढी नाही. आपल्याकडे त्याचं ticket आहे, त्याने मागितलेल्या ransom ची नोंद आहे, विमानातील crew चे वर्णन आहे, parachutes आहेत, त्याचा tie आहे, काही DNA material आहे आणि 1980 मध्ये सापडलेले $5,800 आहेत. पण या सगळ्या clues ना जोडून “हा माणूस नेमका कोण होता आणि त्या रात्रीनंतर कुठे गेला?” असा पूर्ण answer तयार होत नाही.

आणि म्हणूनच D.B. Cooper विमानातून पैसे घेऊन कुठे गायब झाला याचं सर्वात प्रामाणिक उत्तर आजही हेच आहे आपल्याला माहीत नाही. तो त्या रात्री parachute jump मध्ये मरण पावला असेल, किंवा त्याने अविश्वसनीयपणे सुरक्षित landing करून आपली ओळख कायमची लपवली असेल; दोन्ही शक्यता उपलब्ध पुराव्यांशी काही प्रमाणात जुळतात, पण कोणतीही निर्णायकपणे सिद्ध झालेली नाही. 1971 च्या त्या काळोख्या रात्री Boeing 727 च्या मागच्या stairs मधून गायब झालेला तो माणूस आजही इतिहासातील सर्वात मोठ्या unsolved aviation mysteries पैकी एक म्हणून उभा आहे.

थोडक्यात

D.B. Cooper विमानातून पैसे घेऊन कुठे गायब झाला?

1971 मध्ये Dan Cooper या नावाने तिकीट घेणाऱ्या एका व्यक्तीने Northwest Orient Flight 305 hijack करून $200,000 आणि चार parachutes घेतले. Seattle वरून विमान पुन्हा उड्डाण केल्यानंतर त्याने मागच्या stairs मधून रात्रीच्या अंधारात parachute jump केला. त्यानंतर तो कधीच सापडला नाही. 1980 मध्ये त्याच्या ransom मधील $5,800 सापडले, तर त्याचा tie आणि काही DNA evidence मिळालं; पण त्याची निश्चित ओळख किंवा त्याचं अंतिम ठिकाण कधीच सिद्ध झालं नाही. 2016 मध्ये FBI ने सक्रिय तपासासाठी resources थांबवले, मात्र physical evidence पुढे आल्यास ते स्वीकारण्याची भूमिका ठेवली.

THE FACT BITES सोबत आणखी जाणून घ्या.